Zatrudnianie studentów–cudzoziemców w 2026 roku: kto może pracować bez legalizacji?
Od grudnia 2025 obowiązuje nowe rozporządzenie regulujące, kiedy student–cudzoziemiec może pracować bez zezwolenia. Wyjaśniamy zasady, wyjątki i przepisy przejściowe, które wygasają w czerwcu 2026 r.
Zatrudnianie studentów-cudzoziemców w Polsce w 2025–2026: pełne zasady i wyjątki
1 grudnia 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz.U. 2025 poz. 1620), które na nowo definiuje przypadki, w których cudzoziemcy mogą pracować bez zezwolenia na pracę i bez oświadczenia o powierzeniu pracy. Dla pracodawców kluczowe są zasady dotyczące studentów studiów stacjonarnych.
Poniżej przedstawiono w pełni zweryfikowaną analizę na podstawie:
- ustawy z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom,
- ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. 2025 poz. 1079),
- rozporządzenia MRPiPS z 20 listopada 2025 r.,
- przepisów przejściowych wygaszających rozporządzenie z 2015 r.
Kiedy student-cudzoziemiec może pracować bez legalizacji?
Zgodnie z § 1 pkt 12 rozporządzenia, cudzoziemiec może pracować bez zezwolenia, jeżeli:
- jest studentem studiów stacjonarnych odbywanych w Polsce,
- studia odbywają się w jednostce spełniającej jeden z warunków:
1. Jednostka zatwierdzona przez ministra właściwego ds. wewnętrznych
(jak w art. 144 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach).
2. Jednostka, która nie podlega obowiązkowi zatwierdzenia
(art. 144 ust. 5) – dotyczy m.in. publicznych uczelni akademickich, uczelni wojskowych, instytutów badawczych.
3. Jednostka, wobec której nie wydano zakazu przyjmowania cudzoziemców
(art. 144a ustawy o cudzoziemcach).
To oznacza, że student studiów stacjonarnych z legalnym pobytem w Polsce może pracować bez dodatkowych formalności, jeśli jego uczelnia mieści się w jednej z trzech powyższych kategorii.
Przepisy przejściowe – najważniejsze daty dla pracodawców
Rozporządzenie przewiduje dwa kluczowe przepisy przejściowe, które mają znaczenie do połowy 2026 roku.
A) Do 1 czerwca 2026 r. – kontynuacja pracy na starych zasadach (z 2015 r.)
Jeśli cudzoziemiec był zwolniony z legalizacji pracy na podstawie rozporządzenia z 2015 r., może nadal korzystać z tych zasad, ale:
- nie dłużej niż 6 miesięcy od wejścia w życie nowego rozporządzenia,
- czyli maksymalnie do 1 czerwca 2026 r.
Dotyczy to osób, które już pracowały na starych przepisach.
B) Do 30 czerwca 2026 r. – rozszerzone zwolnienie dla części uczelni
W okresie od 1 grudnia 2025 r. do 30 czerwca 2026 r. zwolnienie z obowiązku legalizacji pracy obowiązuje także wobec studentów studiów stacjonarnych uczących się w:
- niepublicznych uczelniach akademickich,
- publicznych uczelniach zawodowych,
nawet jeśli te jednostki nie są zatwierdzone przez MSWiA.
To rozszerzenie ma charakter czasowy i wygasa 30 czerwca 2026 r.
Co zmienia się po lipcu 2026?
Po 30 czerwca 2026 r.:
- student będzie mógł pracować bez legalizacji tylko wtedy, gdy uczelnia spełnia warunki § 1 pkt 12 (zatwierdzenie lub brak obowiązku zatwierdzania),
- wyjątkowe, przejściowe zwolnienie dla uczelni niepublicznych i zawodowych przestanie obowiązywać.
Co z absolwentami?
Zmiany nie dotyczą wyłącznie studentów. Nowe przepisy ograniczają także dostęp absolwentów do rynku pracy.
Aby absolwent mógł pracować bez zezwolenia:
- musi wykazać kwalifikacje zawodowe,
- co wyklucza absolwentów liceów ogólnokształcących oraz szkół policealnych bez dyplomu.
Pracodawcy muszą więc weryfikować dokumenty znacznie dokładniej niż wcześniej.
Obowiązki pracodawcy – praktyczne wskazówki
Weryfikuj trzy elementy:
- status studenta – studia stacjonarne, nie zaoczne, nie podyplomowe,
- rodzaj uczelni,
- okres obowiązywania przepisów przejściowych.
Dlaczego to ważne?
- zatrudnienie bez zezwolenia osoby, która tego zwolnienia nie posiada, naraża pracodawcę na odpowiedzialność,
- różne uczelnie mają różne statusy prawne,
- od lipca 2026 r. system wraca do standardowych zasad.
Najważniejsze daty w pigułce
| Zakres | Obowiązuje do |
|---|---|
| Zwolnienia ze starego rozporządzenia (2015) | 1 czerwca 2026 r. |
| Zwolnienie dla studentów uczelni niepublicznych i zawodowych | 30 czerwca 2026 r. |
| Stałe zasady z § 1 pkt 12 rozporządzenia | bezterminowo |
Kluczowe wnioski
Nowe rozporządzenie znacząco porządkuje zasady pracy studentów-cudzoziemców. Pracodawcy muszą jednak pamiętać o dwóch terminach granicznych — 1 czerwca i 30 czerwca 2026 r. — oraz o tym, że po ich upływie system powróci do standardowych zasad wynikających z ustawy o cudzoziemcach i rozporządzenia MRPiPS.
Najczęściej zadawane pytania
Nie. Zwolnienie dotyczy wyłącznie studentów studiów stacjonarnych odbywanych w Polsce w określonych typach uczelni.
Nie. Zwolnienie dotyczy tylko studiów stacjonarnych.
Tak, ale tylko do 30 czerwca 2026 r. i tylko jeśli jest uczelnią akademicką.
Nie. Musi mieć kwalifikacje zawodowe potwierdzone dokumentami.
Może kontynuować pracę bez zezwolenia, ale maksymalnie do 1 czerwca 2026 r.
Tak. Przestanie działać przepis przejściowy dla części uczelni.
Nie. Sama wiza nie daje automatycznego prawa do pracy – kluczowy jest status studiów i uczelni.
Nie, jeśli student jest objęty zwolnieniem. Inne przepisy mogą jednak wymagać zgłaszania zatrudnienia (np. ZUS).
Wypróbuj BHPAI już w styczniu 2026
Zapisz się do Early Access i otrzymaj pierwszeństwo we wdrożeniu systemu
Dołącz do Early Access