1,3-Butadien to gaz łatwopalny i silnie rakotwórczy, stosowany głównie w przemyśle petrochemicznym. Sprawdź, jakie zagrożenia niesie i jakie obowiązki ma pracodawca.

1,3-Butadien – jedno z najgroźniejszych narażeń w petrochemii

1,3-Butadien (CAS 106-99-0) to silnie łatwopalny gaz używany w produkcji gumy syntetycznej, kauczuku i tworzyw. Jest substancją rakotwórczą kategorii 1A oraz mutagenną, a jego pary łatwo tworzą mieszaniny wybuchowe. Narażenie zawodowe dotyczy głównie instalacji petrochemicznych, gumowych, rafineryjnych i procesów polimeryzacji.

Główne zagrożenia zdrowotne

Ostre skutki narażenia

• ból głowy, senność, zawroty,
• podrażnienie oczu i dróg oddechowych,
• zaburzenia koordynacji,
• ryzyko uduszenia przy wyparciu tlenu,
• ryzyko wybuchu i pożaru podczas awarii.

Skutki przewlekłe

1. potwierdzone działanie rakotwórcze (białaczki),
2. działanie mutagenne na komórki,
3. zaburzenia krwiotwórcze,
4. przewlekłe objawy oddechowe.

Drogi narażenia

• wdychanie par – dominujące i najbardziej niebezpieczne,
• kontakt ze skórą przy skropleniu gazu – grozi odmrożeniami.

Obowiązki pracodawcy

Pracodawca ma obowiązek:

• wykonywać ocenę ryzyka CMR,
• ograniczać narażenie do minimum technicznie osiągalnego,
• stosować układy hermetyczne i detekcję gazu,
• prowadzić pomiary stężeń i dokumentować wyniki,
• stosować NDS = 2 mg/m³ (wartości unijne),
• prowadzić rejestr pracowników narażonych,
• kierować na badania okresowe ukierunkowane na układ krwiotwórczy,
• zapewnić szkolenia i instrukcje awaryjne.

Środki ochrony (PPE + organizacja pracy)

Ochrona techniczna

• instalacje zamknięte,
• odciągi procesowe,
• czujniki stężenia gazów,
• procedury „hot work”.

Ochrona indywidualna

• aparaty powietrzne lub maski z filtrem do gazów organicznych (A) – w zależności od sytuacji,
• rękawice odporne na kontakt ze skroplonym gazem,
• ubrania antystatyczne.

Organizacja pracy

• strefy zagrożenia wybuchem,
• ograniczenie liczby pracowników,
• zakaz pracy osób z chorobami układu oddechowego w strefach wysokiego ryzyka.