PMDI to najczęściej stosowany w Polsce izocyjanian wykorzystywany w produkcji pian PUR. Mimo niższej lotności niż TDI, stanowi silny czynnik uczulający i wymaga rygorystycznej kontroli BHP.

PMDI w środowisku pracy – dlaczego wymaga szczególnej ostrożności?

Polimerowe mieszaniny MDI (PMDI) to jedne z najpowszechniej stosowanych izocyjanianów w produkcji pian poliuretanowych, klejów, żywic i materiałów izolacyjnych.
Występują jako lepka, brązowa ciecz o niskiej lotności, ale mogą tworzyć aerozole i mgły, szczególnie przy natrysku pian PUR, podgrzewaniu lub awariach instalacji.

Choć PMDI są mniej lotne niż TDI, ich profil toksykologiczny pozostaje bardzo poważny: silne działanie uczulające, ryzyko astmy zawodowej oraz toksyczność przy powtarzanej ekspozycji.

Najważniejsze zagrożenia zdrowotne

• Działanie uczulające na drogi oddechowe (Resp. Sens. 1) – ryzyko astmy zawodowej.
• Działanie uczulające na skórę (Skin Sens. 1).
• Drażniące działanie na oczy, skórę i układ oddechowy.
• STOT RE – toksyczność dla narządów docelowych przy przewlekłej ekspozycji.
• Przy podgrzaniu lub natrysku: ryzyko powstawania aerozoli MDI łatwych do wdychania.

Typowe objawy narażenia

1. Podrażnienie oczu i błon śluzowych, swędzenie, łzawienie.
2. Kaszel, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej.
3. Duszność i objawy nadreaktywności oskrzeli.
4. Zmiany alergiczne skóry.

Ważna informacja: nawet niskie stężenia PMDI mogą wywołać objawy u osób, które już wcześniej miały kontakt z izocyjanianami (tzw. resensytyzacja).

Obowiązki pracodawcy

Praca z PMDI oznacza dla pracodawcy konieczność stosowania zaostrzonych wymogów:

• wykonanie pełnej oceny ryzyka zawodowego,
• stosowanie zasady substytucji, jeśli możliwe technicznie,
• wdrożenie wydajnej wentylacji przy podawaniu, mieszaniu i natrysku,
• zapewnienie regularnych pomiarów stężeń izocyjanianów w powietrzu,
• dokumentowanie wyników pomiarów i działań korygujących,
• prowadzenie rejestru pracowników narażonych na izocyjaniany,
• zapewnienie badań profilaktycznych (układ oddechowy, spirometria),
• przygotowanie procedur awaryjnych i szkolenia pracowników.

W Polsce obowiązuje bardzo niskie NDS dla izocyjanianów, a PMDI podlega dodatkowym ograniczeniom wynikającym z przepisów dotyczących substancji uczulających i potencjalnie rakotwórczych.

Wymagane środki ochrony (PPE i organizacja pracy)

Ochrona techniczna

• hermetyzacja procesów,
• odciągi miejscowe nad punktami emisji,
• praca w dygestoriach lub wentylowanych kabinach,
• kontrola temperatury (powyżej 40°C znacznie rośnie lotność).

Środki ochrony indywidualnej

1. Ochrona dróg oddechowych: filtry A-P3, przy natrysku – maski pełne lub aparaty izolujące.
2. Rękawice chemoodporne: butyl, nitryl, FKM.
3. Ochrona oczu: gogle chemiczne; przy ryzyku rozbryzgów – przyłbica.
4. Odzież ochronna: kombinezony kategorii 3, typ 4 lub 5 przy natrysku PUR.

Organizacja pracy

• ograniczenie liczby osób w strefie natrysku/pianowania,
• wyznaczone strefy skażenia chemicznego,
• zakaz jedzenia, picia i palenia,
• natychmiastowa zmiana zanieczyszczonej odzieży,
• prysznice bezpieczeństwa i płuczki do oczu.

PMDI a TDI – porównanie

Wniosek: PMDI bywa niedoceniane, bo „mniej śmierdzi i mniej paruje”, ale potrafi wywołać równie ciężkie skutki zdrowotne.